YILDIZ ÜÇGEN YOL VERME
3 fazl? motorlar ilk kalk?nma an?nda normal ak?m?n 3-5 kat? fazla ak?m çekerler. Bu çekilen fazla ak?m? en dü?ük seviyede tutmak için kullan?lan yöntemlerden biri de y?ld?z üçgen yol verme yöntemidir. Motor önce y?ld?z ba?l? çal??t?r?larak motorun ?ebekeden çekti?i ak?m 1/3 oran?nda dü?er. Motor y?ld?z ba?l? olarak çal??t???nda statorun her bir sar?m?ndaki hat voltaj? ‘e bölümü kadar olur. Motor y?ld?z ba?l? ba?lat?ld???nda olu?acak tork motora uygulanan voltaj?n karesiyle orant?l? oldu?undan üçte bir oran?nda azal?r. Daha sonra motorun h?z? etiket h?z?n?n yakla??k %60 ile %65’e ula?t???nda y?ld?z ba?lant?dan üçgen ba?lant?ya dönü?türülür. Bu sayede motor sarg?lar?n?n zarar görmesi önlenir. Y?ld?z üçgen yol verme yönteminin en verimli hali motorun yük momentinin, y?ld?z ba?lamadaki motor momentinden büyük olmamas? ve y?ld?z ba?lamadaki sürenin uygun olmas? gerekir. Motor y?ld?z ba?lant?da iken anma devir say?s?na ula?t???nda üçgen ba?lant?ya geçilmesi ve fazla zaman kaybedilmemesi gerekir. Böyle olursa y?ld?zdan üçgen ba?lant?ya geçi?teki üçgen kontaktörün kapama ak?m? küçük ve y?ld?zdan üçgene geçi? darbesiz olur. Aksi halde üçgen ba?lant?ya geçi?te ak?mda geçici art??lar görülür. Bunun sonucunda kontaktörün kontaklar? a??r? ?s?narak kaynak olabilir. Y?ld?z üçgen yol vermede, motorun yük momenti y?ld?z ba?lama durumundaki yük momentinden büyük olursa motor yol alamaz. Örne?in, pistonlu ve di?li pompalarda, kompresörlerde, haddelerde, bant konveyörlerde, de?irmenlerde, tala? kal?nl??? sabit tezgâhlarda vb. yerlerde motora, y?ld?z-üçgen yol vermek istenirse yükün bir kaplin arac?l??? ile motor milinden ayr?lmas? gerekir. Y?ld?z-üçgen yol verme tekni?i ucuz ve montaj? kolayd?r. Bu yüzden en yayg?n yol verme yöntemidir. Genellikle 4 kw dan büyük motorlarda tercih edilen bir yöntemdir. Y?ld?z üçgen yol verme yönteminin güç devresinde malzeme olarak üç adet kontaktör ve kumandas?nda iki buton ile birde zaman rölesinden olu?maktad?r.
Y?ld?z Çal??ma Süresinin Önemi
Motorlara yol vermede y?ld?z ba?lant?yla kalk?nan motorun devir say?s? yakla??k anma devir say?s?na yakla?t???nda üçgen ba?lant?ya geçilir. Burada iki önemli durum söz konusudur. Bu durumlardan ilki üçgen ba?lant? öncesi y?ld?z ba?l? çal??ma süresi, di?eri ise y?ld?z ba?lant?dan üçgen ba?lant?ya geçi? süresidir. E?er devir say?s? yükselmeden üçgen ba?lant?ya geçilirse motor yine fazla ak?m çekecektir. Di?er taraftan motor y?ld?z ba?lant?dan üçgen ba?lant?ya geçmez ise normal çal??ma momentinin 1/3 oran?nda çal??maya devam eder. E?er anma yüküyle yüklenecek olursa motor yük momentini kar??layamaz ve yanabilir. Y?ld?zdan üçgen ba?lant?ya geçi? ani olmal?d?r. E?er olmaz ise ani ak?m yükselmeleri gözlenir. Bundan dolay? motorlar?n y?ld?z çal??ma süreleri saptanmal? ve ba?lant? geçi?leri k?sa olmal?d?r.

Y?ld?z Üçgen Yol Vermenin ?artlar?
Üçgen ba?lant? gerilimi ?ebeke gerilimine e?it olmal?d?r.

Motorun kalk?? hareketi iki zamanl? olmal?d?r.

Motor ilk kalk?? an?nda y?ld?z ba?lant? devreye girer ve motorun fazlar?ndaki gerilim de?eri dü?er.

Motor ikinci kalk?? an?nda y?ld?z ba?lant?dan üçgen ba?lant?ya geçer. Bu geçi? zaman? k?sa tutulmal?d?r.

.
https://circuitglobe.com/star-delta-starter.html ilk resim bundan
http://www.elektrikde.com/Y%C4%B1ld%C4%B1z_%C3%9C%C3%A7gen_Yol_Verme_Ve_%C3%87al%C4%B1%C5%9Fma_Prensibi.htmlhttp://320volt.com/elektrik-kumanda-teknikleri-yol-verme-yontemleri/ ?ekil 2.

http://www.inverter-plc.net/motor/y%C4%B1ld%C4%B1z_%C3%BC%C3%A7gen_ba%C4%9Flant%C4%B1.html OTO TRAFOSU ?LE YOL VERME
Üçgen çal??ma gerilimi ?ebeke gerilimine e?it olmayan motorlarda bu yöntem kullan?l?r. Oto trafolar? gerilim ayar? yapabilen bir trafo çe?ididir. Büyük güçteki motorlara sürücü ile yol verilemiyorsa oto trafosu ile veya kademeli direnç yöntemi ile yol verilir. Oto trafosuyla yol verme yöntemi daha pahal?ya geldi?i halde daha rand?manl? çal???r. Özellikle büyük güçlü ve yük alt?nda kalk?nabilen motorlara iki kademeli oto trafosuyla dü?ük yol alma ak?m? çekilerek yol verilir. Oto trafosuyla yol verme yönteminde yol alma ak?m? normal çal??ma ak?m?n? %65 ine kadar dü?ürülür. Bu ?ekilde çe?itli ar?zalara yol aç?lmam?? olur. Bu yol verme yöntemi zaman rölesi kullan?larak kumanda edilir. Oto trafosu ile yol vermede stator ak?mlar? 0 olur ama rotor ak?mlar? 0 olmaz. Rotorun devir say?s?na ba?l? olarak rotor ak?m?n?n meydana getirdi?i manyetik ak?, stator sarg?lar?n? kesti?inde ?ebeke frekans?na yak?n emk lar indüklenir. Sonraki kademe gerilimi uyguland??? zaman stator sarg?s?na rotor manyetik ak?s?n?n indüklendi?i emk birbirine eklenecek ?ekilde ayn? fazda olabilir. Bu yüzden stator sarg?lar?ndan çok yüksek ak?mlar geçmesine sebeb olur. ?ebekeden çekilen a??r? yüksek ak?m, motorun ilk kalk?nma an?nda çekece?i ak?mdan yüksek olabilir. Bu durum kullan?lan bu yöntemin amac?na ters dü?er. Bu sorunu gidermek için a?a??daki devre kullan?l?r.

Bu devrede D ve A kontaktörleri kapat?larak oto trafosuna ?ebeke gerilimi verilir. B kontaktörü kapat?ld???nda motor %50 dü?ük gerilimle motor normal devrine ula??ncaya kadar çal???r. D kontaktörü aç?larak trafonun yar? sarg?s? seri reaktans bobini gibi asenkron motorun devresine seri ba?lan?r ve sonra C kontaktörü kapat?larak motora normal ?ebeke emk s? uygulan?r. A kontaktörü aç?larak oto trafosu devreden ç?kart?l?r.
Bu yol verme yönteminde motorun ak?m? hiç kesilmez. Böylece yukar?da bahsetti?imiz s?k?nt? giderilmi? olur. Y?ld?z üçgen yol verme yönteminde yol alma ak?m? normal çal??ma ak?m?n?n %33,3 ‘ ünden a?a??ya dü?ürülemez. Oto trafo ile motora ilk kalk?nma an?nda uygulanan gerilim normal motor geriliminin %50, %70 ve %80’ i gibi dü?ük bir gerilimdir. Kademeli olarak sar?lan oto trafosunun sekonder ucundan al?nan gerilim motorun çal??ma geriliminden daha küçük de?erlere dü?ürülür. Böylece ?ebekeden istenilen küçük ak?mlar çekilerek yol verilir.

Bu yol verme yöntemi;
Motor ak?m? hiç kesilmedi?i için stator sarg?lar?ndan yüksek ak?m geçmesini önler.

Motorun ?ebekeden çekece?i kalk?nma ak?m?n?n yüksek olmas?n? önler.

http://www.elektrikport.com/teknik-kutuphane/asenkron-motorlara-yol-verme-yontemleri/16471#ad-image-0http://1volt1amper.com/otomasyon/oto-transformator-ile-yol-verme/http://www.elektrikde.com/Oto_Trafosu_%C4%B0le_Yol_Verme.htmlhttp://www.elektrikrehberiniz.com/elektrik-motorlari/oto-trafosu-ile-yol-verme-5391/ STATOR ÖN D?RENC?YLE YOL VERME
Bu yöntem uygulan?rken ilk önce hattan çekilen ak?m dirençler üzerinden geçirtilir. Böylece bir gerilim dü?ümü meydana gelir. Dolay?s?yla uygulanan motor sarg?lar?nda bir gerilim dü?ümü görülmesi amaçlan?r. Bu sayede motor üzerinden çekilen ak?m azal?r ve sonra direnç uçlar? k?sa devre edilerek tüm gerilimin motor sarg?lar?na uygulanmas? sa?lan?r.

Benzer ?ekilde direnç yerine reaktörlerde kullan?labilir. Reaktörlerle yol verme yöntemi büyük, güçlü ve yüksek gerilimli motorlarda enerji kayb?n? dü?ürmek için kullan?l?r.

Standart reaktans de?erleri %50, %65 veya %80 gerilimler uygulanacak ?ekilde imal edilir.

Bu yöntem ile yol vermede;
Stator sarg?lar?n?n kalk?nma an?nda yüksek ak?mdan zarar görmesini engellemek için ayarl? veya kademeli ön dirençler kullan?l?r.

Kullan?lan dirençler gerilim bölücü olarak görev yaparlar. Ayarl? olanlar reosta veya yar? iletken kontrollü direnç olabilir.
Kademeli olanlarda ise kademe say?s? istenildi?i kadar olabilir.
Stator ön direnciyle yol verme devresi
Kumanda devresi
http://www.academia.edu/13135209/Asenkron_Motorlar_ve_S%C3%BCr%C3%BCc%C3%BClerihttps://www.researchgate.net/publication/278820997_Asenkron_Motorlar_ve_Suruculeri_Induction_Motors_and_Drives6.HAFTA ASENKRON MOTOR YOL VERME YÖNTEMLER? pdf http://tbmyoelektrik.klu.edu.tr/dosyalar/birimler/tbmyoelektrik/dosyalar/dosya_ve_belgeler/6.HAFTA%20ASENKRON%20MOTOR%20YOL%20VERME%20Y%C3%96NTEMLER%C4%B0.pdfh9 pdf http://kisi.deu.edu.tr/aytac.goren/ELK2015/h9.pdf

Post Author: admin