Het voorkomen van radioactief afval is een wereldwijd probleem. Tot in het 2de deel van de 20ste eeuw werd radioactief afval nog niet op een veilige manier geborgen. Amerika en een groot deel van de landen in Europa dumpten hun radioactief afval gewoon in de Grote en Atlantische Oceaan omdat op deze manier het afval zo ver mogelijk verwijderd was van de mens met de middelen die men toen ter beschikking had. Het afval dat ze dumpten was verpakt in speciale metalen vaten waarin het gecementeerd afval zat. Maar door het zout water corrodeerden de vaten en kwam het radioactief afval vrij in de oceaan, waardoor straling zich kon verspreiden door de stromingen van de oceanen.
Pas in 1971 werd het verboden om hoogradioactief afval te dumpen in de oceanen. Maar er ligt nog steeds een zeer grote hoeveelheid radioactief afval op de bodem van onze oceanen aangezien er geen grote operaties hebben plaatsgevonden om al dit afval uit de oceanen te halen.
Na een tijd had men door dat dit dumpen van radioactief afval in oceanen geen oplossing was en begon men met het zoeken naar nieuwe methodes om het afval op te slaan. En uiteindelijk op te bergen op een veilige manier. Deze methodes moest men zo snel mogelijk vinden aangezien er steeds meer en meer radioactief afval gecreëerd werd. Door de stijging van de hoeveelheid radioactief afval wordt het hoogdringend om de nodige beslissingen en acties te nemen.
De mogelijke opslagmethodes kunnen onderverdeeld worden in drie types:
• Oppervlakte berging (Near-surface disposal)
• Geologische berging (Deep geological disposal)
• Tussentijdse opslag en vervoer
Zoals eerder vermeld, zal de manier waarop het radioactief afval opgeborgen wordt volledig afhangen van de categorie afval waartoe het behoort.
Elke categorie van afval zal dus op een aangepaste manier verwerkt worden, en moeten er ook bepaalde regels gevolgd worden die afhangen van de categorie waartoe het afval behoort.
Voor we toekomen aan het opbergen van het radioactief afval moet dit eerst verzameld en getransporteerd worden naar een bedrijf dat gespecialiseerd is in het verwerken van radioactief afval zoals bijvoorbeeld Belgoprocess in Dessel. Bij Belgoprocess wordt het afval verwerkt zodat het veilig kan opgeslagen worden voor een langere tijd. Wanneer het brandstofstaven uit kernreactoren zijn is het evenwel ook mogelijk dat deze naar een opwerkingsfabriek gestuurd worden. Om ze zo om te zetten naar nieuwe brandstofstaven. Dit zijn de zogenaamde “nucleaire opwerkingsbedrijven”. Om zo volledig mogelijk te zijn wil ik hier ook een experimentele vorm van verwerking beschrijven. Transmutatie. Bij transmutatie worden de hoogradioactieve elementen uit het afval in een reactorkern gebracht. Ze wordt daar geforceerd gesplitst tot korter levende elementen die dus veel minder lang straling geven. Dit gebeurt door ze te bombarderen met neutronen uit een deeltjesversneller. Transmutatie kan dus de hoeveelheid en de stralingssterkte van hoogradioactief afval sterk verminderen. Zo kan de bergingstijd die nodig is om dit afval veilig op te slaan verminderd worden van enkele honderdduizenden jaren tot minder dan 1000 jaar. De deeltjesversneller houdt de kettingreactie van kernsplijting gaande. Er wordt voor de kern bevat te weinig splijtbaar materiaal gebruikt om de kettingreactie spontaan te laten lopen dus dit is een uiterst veilige techniek. In de toekomst zou deze techniek dan ook door verwerkingsbedrijven toegepast kunnen worden
Het afval bevindt zich bij het transport altijd in een speciale container die moet voldoen aan de strenge regelgeving. Dat wil ook zeggen dat reeds op de plaats waar het radioactief afval geproduceerd wordt voorzien moet worden om het te kunnen opslaan in de correcte containers. Het vat/de container moet er in alle gevallen voor zorgen dat de maximale werkelijke dosis bij een ongeval nooit hoger kan zijn dan 50 millisieverts over 30 minuten op 1 meter afstand van het vat/de container. Naargelang het afval actiever is, worden de vereisten voor het vat/de container strenger. Het vat/de container met het hoogradioactief afval moet bijvoorbeeld bestand zijn tegen een val van een hoogte van 9 meter of een val van 3 meter op een puntig/scherp voorwerp, ook moeten ze een vuurtest van 800 °C gedurende 30 minuten kunnen overleven. Daarnaast moeten de vaten een onderdompeling in water op een diepte van 15 meter (200 m voor de bestraalde splijtstoffen) met succes doorstaan.
Transport gebeurt meestal over de weg. Omdat dit niet altijd efficiënt is en verwerking van het geproduceerde radioactief afval niet altijd in eigen land kan plaatsvinden wordt
onderzocht of het mogelijk is om deze vaten via een trein te vervoeren. Bij dit transport worden de veiligheidsvoorschriften extra goed gecontroleerd aangezien het risico hier hoger ligt wanneer men het radioactief afval via een trein door tal van gemeenten stuurt. De eerste maal dat er radioactief afval vanuit Frankrijk naar België (Belgoprocess) vervoerd is met een trein was op 30 augustus in 2017 hier is zeer veel protest tegen geweest.

Wanneer het radioactief afval aankomt zal de verwerking van start gaan naargelang de categorie waartoe het behoort. Het verwerkende bedrijf zal het afval ontvangen en op een veilige en efficiënte manier verwerken en klaarmaken voor de opberging.
Ik bespreek in dit hoofdstuk eerst de opslag van laagradioactief afval in België. Aan het einde van dit hoofdstuk komt de verwerking van een speciaal soort laagradioactief afval, namelijk TENORM (Technologically Enhanced Naturally Occurring Radioactive Materials). Hier geef ik weer dat niet altijd op dezelfde manier en onder dezelfde regels gewerkt wordt in alle landen.
Wanneer de vaten laagradioactief afval aankomen met speciale hiervoor voorziene vrachtwagens, zijn ze voorzien van een streepjescode met de gegevens over waar het afval vandaan komt, wat het is, welk soort straling, hoeveel activiteit, …. Deze info is verplicht aanwezig want anders zal men het niet verwerken. De informatie wordt doorgegeven door de bedrijven waarvan het afval afkomstig is.
• Bij de eerste stap wordt het afval gewogen en wordt de straling gemeten. Dit doet men om te controleren of het overeenkomt met de doorgegeven informatie.
• Vervolgens wordt het vervoerd naar een speciale oven waarin het afval verbrand kan worden, hierin kan men zowel vast als vloeibaar radioactief afval verbranden. Dit is nodig om het volume van het afval te verkleinen.

Post Author: admin